Eίναι γνωστό ότι η Νορβηγία είναι η μοναδική χώρα που βρίσκεται στο τελικό στάδιο πριν την ολοκληρωτική στροφή στην ηλεκτροκίνηση. Το 2025 οι ταξινομήσεις στα νέα επιβατικά αυτοκίνητα αφορούσαν αμιγώς ηλεκτρικά οχήματα σε ποσοστό 95.9%. Την ίδια χρονιά το αντίστοιχο ποσοστό των BEV στην Ε.Ε ανήλθε μόλις στο 17.4%. Η επίδοση της Νορβηγίας είναι οπωσδήποτε εντυπωσιακή, όμως αποτελεί και μια μεγάλη επιτυχία της κρατικής πολιτικής έναντι του στόχου που είχε τεθεί ώστε τα καινούργια αυτοκινήτα που πωλούνται ως το 2025 πρέπει να είναι μηδενικών ρύπων. O στόχος αυτός βασίστηκε στο Εθνικό Σχέδιο Μεταφορών 2016-2017 για την μείωση στις εκπομπές ρύπων την περίοδο 2018-2029. Φυσικά υπάρχουν σημαντικά βήματα να γίνουν ακόμα ώστε να πετύχει η Νορβηγία την πλήρη κλιματική ουδετερότητα. Τα πράγματα πήγαν λιγότερο καλά στα ελαφρά επαγγελματικά οχήματα και ο στόχος για την ολοκληρωτική στροφή στην ηλεκτροκίνηση μετατέθηκε για το 2027. Τα νέα ηλεκτρικά van ενίσχυσαν σημαντικά την παρουσία τους το 2025, όμως το ποσοστό τους περιορίστηκε στο 45.2% και το diesel παρέμεινε η δημοφιλέστερη επιλογή με ποσοστό 52.9%. Επιπλέον, μέχρι το 2030 υπάρχει η προοπτική ώστε οι πωλήσεις στα καινούργια βαρέα φορτηγά να αφορούν οχήματα μηδενικών ρύπων σε ποσοστό 50%, σε ποσοστό 75% για τα νέα υπεραστικά λεωφορεία και κατά 100% για τα μεγαλύτερα van (πάνω από 3.5 t). Κατά συνέπεια οι στόχοι εξακολουθούν να είναι φιλόδοξοι, όμως μέχρι στιγμής η Νορβηγία έχει αποδείξει πως έχει την θέληση να πετύχει και δεν είναι τυχαίο που σήμερα αποτελεί πρωτοπόρο στην ηλεκτροκίνηση. Βέβαια είναι εύλογο πως σημαντική ώθηση προς αυτή την κατέυθυνση έδωσαν τα διάφορα οικονομικά κίνητρα, όμως οι πολιτικές που εφαρμόστηκαν βασίστηκαν σε μια φιλοσοφία που ανάδειξε την φιλοπεριβαλλοντική προσέγγιση σε εθνική στρατηγική και χρονολογείται από την δεκαετία του '90!
Η Νορβηγία έχει την δυνατότητα να αντέχει το κόστος για τέτοιες δράσεις εφόσον αποτελεί την χώρα με την μεγαλύτερη παραγωγή πετρελαίου και φυσικού αερίου στην Ευρώπη και με σημαντική εξαγωγική δραστηριότητα. Πάντως και πριν την ανακάλυψη των κοιτασμάτων πετρελαίου, στα τέλη της δεκαετίας του '60, η η οικονομία της χώρας πέτυχε σταθερή ανάπτυξη από την δεκαετία του '50. Παράλληλα υπήρχε αυξημένο κόστος ζωής και υψηλή φορολογία, ειδικά σε καταναλωτικά αγαθά όπως το αυτοκίνητο. Ως τα τέλη του 1961 η Νορβηγία είχε πληθυσμό περίπου 3.61 εκατομμύρια κατοίκους και κυκλοφορούσαν στην χώρα 276.514 επιβατικά αυτοκίνητα. Όμως είχε προηγηθεί μια περίοδος με περιορισμούς στις εισαγωγές ιδιωτικών αυτοκινήτων και ήταν απαραίτητη η χορήγηση ειδικής άδειας από τις αρχές για την απόκτησή τους. Οι περιορισμοί αυτοί έληξαν τον Οκτώβριο του 1960 και το 1961 οι πωλήσεις νέων επιβατικών αυτοκινήτων είχαν άνοδο +40.8%, στις 44.327 μονάδες. Ήταν η εποχή που η Volkswagen ήδη κυριαρχούσε στις προτιμήσεις των Νορβηγών, με τον κλασικό Σκαραβαίο. Nα σημειωθεί πως η Νορβηγία εκείνη την εποχή διέθετε υψηλότερο κατά κεφαλήν εισόδημα από χώρες όπως η Αυστρία και η Ιταλία, ενώ ανταγωνιζόταν ευθέως αρκετές ανεπτυγμένες χώρες της Δυτικής Ευρώπης. Η διαρκής βελτίωση στα εισοδήματα, η παραγωγικότητα και ο υψηλός δείκτης απασχόλησης ήταν μερικά από τα χαρακτηριστικά εκείνης της περιόδου. Mια πενταετία αργότερα τα κυκλοφορούντα επιβατικά αυτοκίνητα είχαν υπερβεί το μισό εκατομμύριο μονάδες, με 516.368 οχήματα. Παράλληλα κυκλοφορούσαν 128.564 ελαφρά και βαρέα φορτηγά, καθώς και 6.627 λεωφορεία. Την ίδια χρονιά η αγορά νέων επιβατικών αυτοκινήτων ξεπέρασε το όριο των 60.000 μονάδων (60.484) και το Volkswagen Beetle συνέχιζε την μοναχική του πορεία στην κορυφή, με ποσοστό 17.1% και 10.372 μονάδες. Τα Ford Cortina και Volvo Amazon συμπλήρωναν την τριάδα με τα δημοφιλέστερα μοντέλα στην Νορβηγία.
Τα επόμενα χρόνια συνέχισε να αναπτύσσεται ο στόλος των αυτοκινήτων με αμείωτο ρυθμό. Mια δεκαετία αργότερα, το 1976, η Νορβηγία είχε πληθυσμό περίπου 4.03 εκατομμύρια κατοίκους και τα επιβατικά αυτοκίνητα είχαν υπερβεί το ένα εκατομμύριο μονάδες (1.022.918). Ενδεικτικά, ο πληθυσμός στην Ελλάδα εκείνη την εποχή ήταν γύρω στα 9.2 εκ. και κυκλοφορούσαν περίπου 438.500 επιβατικά αυτοκίνητα. Η δεκαετία του '70 σηματοδότησε το τέλος του Σκαραβαίου, την άνοδο των ιαπωνικών αυτοκινήτων, ενώ oι Ford και Opel συνέχισαν να είναι εξαιρετικά δημοφιλείς όπως και την προηγούμενη δεκαετία. Όμως τον τίτλο του best seller είχε εξασφαλίσει η σειρά μοντέλων της Volvo (140/240). Το 1975 οι πωλήσεις νέων επιβατικών έσπασαν το φράγμα των εκατό χιλιάδων, με 102.811 μονάδες, και υπήρξε ανοδική πορεία τα επόμενα δύο χρόνια. Στην συνέχεια υπήρξε πτώση και ακολούθησε απότομη άνοδος την περίοδο 1985-1986. To 1985 κυκλοφορούσαν πλέον στους δρόμους της χώρας πάνω από ενάμιση εκατομμύριο επιβατικά αυτοκίνητα, 204.229 φορτηγά (ελαφρά/βαρέα) και 17.082 λεωφορεία. Από τα τέλη της δεκαετίας του '80 μέχρι τα μέσα της δεκαετίας του '90 η αγορά κινήθηκε σε ιδιαίτερα χαμηλά επίπεδα. Χρονιά ορόσημο αποτελεί το 1989, όταν ο μη κερδοσκοπικός οργανισμός Bellona Europa αποφάσισε να εισάγει στην Νορβηγία ένα ηλεκτρικό Fiat Panda ώστε να προωθήσει την ευνοϊκή μεταχείρηση για αυτοκίνητα φιλικά προς το περιβάλλον. Η Bellona ένωσε τις δυνάμεις της με διάσημες προσωπικότητες και χαρακτηριστικότερο παράδειγμα ήταν το δημοφιλές μουσικό συγκρότημα a-ha. Το αυτοκίνητο άρχισε να κυκλοφορεί στους δρόμους χωρίς να πληρώνει διόδια και στάθμευε δωρεάν όπου έβρισκε! Σε όλες τις περιπτώσεις επιβλήθηκε πρόστιμο, το οποίο η Bellona αρνήθηκε να πληρώσει και το αυτοκίνητο κατασχέθηκε αρκετές φορές. Στην συνέχεια έβγαινε σε πλειστηριασμό ώστε να καλυφθούν τα έξοδα και κάθε φορά η Bellona κατάφερνε να το πάρει πίσω! Όμως το ηλεκτρικό Fiat είχε τραβήξει το ενδιαφέρον των ΜΜΕ και η κυβέρνηση αναγκάστηκε να υποχωρήσει. Το 1990 τα ηλεκτρικά αυτοκίνητα εξαιρέθηκαν "προσωρινά" από τον εφάπαξ φόρο αγοράς. Το 1996 η απαλλαγή από τον φόρο έγινε μόνιμη ενώ υπήρξε απαλλαγή και από τα ετήσια τέλη κυκλοφορίας. Έναν χρόνο αργότερα τα ηλεκτρικά εξαιρέθηκαν από την υποχρέωση πληρωμής διοδίων. Το 1999 η κυβέρνηση επέτρεψε την δωρεάν στάθμευση σε δημόσια parking και τέθηκαν σε κυκλοφορία οι πινακίδες κυκλοφορίας με τα διακριτικά "EL", αποκλειστικά για τα ηλεκτρικά αυτοκίνητα. Παρά το γεγονός ότι την δεκαετία του '90 ήταν πολύ πρώιμο να μιλάμε για αυτοκίνητα μηδενικών ρύπων σε μαζική κλίμακα, βλέπουμε ότι η Νορβηγία είχε ήδη θέσει τις βάσεις για την ηλεκτροκίνηση. Όμως έγιναν και άλλα βήματα στην συνέχεια. Το 2000 ίσχυσε μειωμένη φορολογία για τα εταιρικά ηλεκτρικά αυτοκίνητα και από το 2001 υπήρξε καθολική απαλλαγή από το ΦΠΑ στην αγορά ηλεκτρικού αυτοκινήτου. Επίσης έγινε προσπάθεια για την κατασκευή ενός εγχώριου μικρού ηλεκτρικού αυτοκινήτου και το 1994 παρουσιάστηκε το PIV2 (Pivco City) κατά την διάρκεια των Χειμερινών Ολυμπιακών Αγώνων στο Lillehammer της Νορβηγίας. H εξέλιξη του μοντέλου είχε ξεκινήσει το 1991. Αργότερα η προσπάθεια εξελίχθηκε στο γνωστό TH!NK City EV και μάλιστα με την συμμετοχή της Ford (που όμως αποχώρησε στις αρχές του 2003). Η παραγωγή διατηρήθηκε σε χαμηλά επίπεδα και σταμάτησε το 2011, ενώ το αυτοκίνητο κυκλοφόρησε σε διάφορες χώρες της Ευρώπης αλλά και στην Αμερική.
Όμως ακόμα η αγορά λειτουργούσε με άρωμα βενζίνης και πετρελαίου. Kαι ενώ για όλη την δεκαετία του '90 και μέχρι το 2006 η πλειοψηφία των νέων επιβατικών αυτοκίνητων ήταν βενζινοκίνητα, το 2007 υπήρξε μαζική στροφή στην πετρελαιοκίνηση. Ο λόγος ήταν η αλλαγή στον τρόπο υπολογισμού του φόρου ταξινόμησης το 2007, που βασιζόταν στις εκπομπές CO2 και όχι στον κυβισμό του αυτοκινήτου. Η νέα φορολογική πολιτική αποδείχθηκε ευνοϊκή για το diesel, με δεδομένο ότι η κατανάλωση καυσίμου ανά χιλιόμετρο καθιστούσε τους κινητήρες πετρελαίου πιο αποδοτικούς ενεργειακά. Το αποτέλεσμα ήταν να σημειωθεί θεαματική άνοδος στις πωλήσεις των diesel και το 2007 το ποσοστό τους ανήλθε στο 74.3% της αγοράς έναντι 48.3% την προηγούμενη χρονιά. Τα diesel συνέχισαν να κυριαρχούν τα επόμενα χρόνια και το 2011 κατέκτησαν το υψηλότερο ποσοστό, με 75.7%! Στην συνέχεια το μερίδιό τους σταδιακά υποχώρησε, ενώ άρχισαν να μπαίνουν στο στόχαστρο των αρχών ως υπεύθυνα για την υπέρβαση που παρατηρήθηκε στα όρια ρύπων όπως το διοξείδιο του θείου, διοξείδιο του αζώτου και άλλα. Aν και τα προηγούμενα χρόνια είχαν δοθεί επιπλέον κίνητρα για τα ηλεκτρικά αυτοκίνητα, το 2011 οι πωλήσεις νέων EV περιορίστηκαν στο 1.4%. Το 2003 ξεκίνησε δοκιμαστικά η ελεύθερη χρήση των λεωφορειολωρίδων για τα EV σε Oslo και Akershus. Το 2005 το σύστημα εφαρμόστηκε επίσημα σε όλη την χώρα. Το πρόγραμμα για την ενίσχυση στις υποδομές ξεκίνησε στο Oslo τo 2008, με την ανάπτυξη δημόσιου δικτύου φόρτισης. Μέχρι το 2015 υπήρχαν 10.000 σταθμοί φόρτισης σε όλη την χώρα. Mια δεκαετία αργότερα υπήρχε ανάλογος αριθμός ταχυφορτιστών (2025). To 2009 υπήρξε επιπλέον μείωση στην φορολογία για τα εταιρικά ηλεκτρικά αυτοκίνητα και παράλληλα επετράπη η δωρεάν μεταφορά EV στα ferry boat.
Στις 20 Απριλίου 2015 είχαν ταξινομηθεί ήδη 50.000 ηλεκτρικά αυτοκίνητα στην Νορβηγία. Για όλο το έτος το ποσοστό τους ανήλθε στο 17.1% με 25.779 νέα EV. Μαζί με τα μεταχειρισμένα εισαγωγής, κυκλοφόρησαν συνολικά 30.910 αυτοκίνητα μηδενικών ρύπων, μεταξύ τους και ορισμένα -πολύ λίγα- υδρογόνου. Το 2015 κυκλοφορούσαν στην Νορβηγία συνολικά 2.610.352 επιβατικά αυτοκίνητα. Eίναι χαρακτηριστικό ότι η Νορβηγία επικεντρώθηκε αποκλειστικά στην ηλεκτροκίνηση, χωρίς να δώσει αντίστοιχα κίνητρα για τα αυτοκίνητα χαμηλών ρύπων (υβριδικά). Ο εφάπαξ φόρος ταξινόμησης (one-off registration tax) αποτελούσε την βασική επιβάρυνση στην αγορά ενός επιβατικού ή ελαφρού επαγγελματικού αυτοκινήτου. Μετά το 2016 ο υπολογισμός γινόταν με βάση τέσσερις βασικές παραμέτρους και συγκεκριμένα τις εμπομπές CO2 (gr/km), τις εκπομπές NOx (mg/km), την ισχύ του κινητήρα (kW) και το βάρος του οχήματος. Στην περίπτωση των plug-in υβριδικών λόγω του αυξημένου βάρους της μπαταρίας υπήρχε μείωση κατά 26% στον τελικό υπολογισμό. Για τα "παραδοσιακά" υβριδικά εφαρμόστηκε απλώς μια έκπτωση 10% στον υπολογισμό του βάρους. Πέραν αυτού, γενικότερα τα υβριδικά (HEV & PHEV) δεν έτυχαν ευνοϊκής μεταχείρησης στην Νορβηγία. Τα ποσοστά τους βελτιώθηκαν αισθητά από το 2016 και διατηρήθηκαν σε ικανοποιητικά επίπεδα ως το 2021. Αθροιστικά η καλύτερη χρονιά ήταν το 2017 με συνολικά 49.736 καινούργια HEV & PHEV και ποσοστό 31.3%. Εκείνη η χρονιά ήταν η καλύτερη αποκλειστικά για τα υβριδικά, με 20.500 μονάδες και ποσοστό 12.9%. Η καλύτερη επίδοση ειδικά για τα plug-in υβριδικά ήταν το 2021, με 38.166 μονάδες και ποσοστό 21.7%. Από το 2022 και μετά τα υβριδικά υποχώρησαν αισθητά στο σύνολό τους, ενώ τα HEV είχαν έντονα πτωτικές τάσεις από το 2020. Η αγορά αυτοκινήτου έσπασε ρεκόρ πωλήσεων το 2021, με συνολικά 176.276 μονάδες (+24.7%). Tα επιβατικά μηδενικών ρύπων είχαν άνοδο +48.1% και κατέκτησαν ποσοστό 64.5% με συνολικά 113.751 μονάδες.Μαζί με τα μεταχειρισμένα εισαγωγής ο αριθμός τους ανήλθε σε 124.223 μονάδες (συνολικά οι εισαγωγές μεταχειρισμένων επιβατικών ήταν στις 18.283 μονάδες).
Aπό τον Ιανουάριο του 2023 η απαλλαγή από τον ΦΠΑ ίσχυε πλέον για ηλεκτρικά αυτοκίνητα αξίας ως 500.000 ΝΟΚ (περίπου €44.000). Πάνω από αυτό το όριο υπήρχε επιβάρυνση 25% ΦΠΑ. Παράλληλα θεσπίστηκε φόρος ταξινόμησης για τα BEV σύμφωνα με το βάρος του αυτοκινήτου, με επιβάρυνση 12.5 ΝΟΚ/Kg πάνω από τα 500 κιλά. Από 1 Ιανουαρίου 2026 η απαλλαγή από το ΦΠΑ περιορίστηκε στα ηλεκτρικά αυτοκίνητα αξίας ως 300.000 NOK (περίπου €26.600), ενώ από τον Ιανουάριο του 2027 αναμένεται να ισχύει ο ΦΠΑ για όλα τα ηλεκτρικά αυτοκίνητα. Το 2021 τα BEV άρχισαν να πληρώνουν μειωμένα τέλη κυκλοφορίας και από το 2022 πληρώνουν κανονικά. Το 2009 τα εταιρικά ηλεκτρικά αυτοκίνητα είχαν φορολογικές απαλλαγές 50% (από 25% το 2000), όμως αυτές περιορίστηκαν στο 40% το 2018 και στο 20% το 2022. Επίσης καταργήθηκε η δωρεάν διέλευση στα διόδια και από το 2018 υπήρχε χρέωση στο μισό των θερμικών και υβριδικών αυτοκινήτων, που αργότερα αυξήθηκε ως το 70%. Η αύξηση στο μερίδιο των αυτοκινήτων μηδενικών ρύπων έριξε θεαματικά τον μέσο όρο εκπομπών CO2 στα επιβατικά αυτοκίνητα, από τα 134 gr/km το 2011 σε μόλις 60 gr/km το 2019. Σήμερα έχει περιοριστεί σε μονοψήφια νούμερα. Είναι εύλογο πως τα οικονομικά κίνητρα θα καταργηθούν πλήρως, εφόσον με την επικράτηση των ηλεκτρικών αυτοκινήτων το κράτος έχανε σημαντικά έσοδα τα προηγούμενα χρόνια. Πάντως οι κυβερνήσεις στην Νορβηγία δεν επέλεξαν την άμεση επιδότηση για αγορά αυτοκινήτων μηδενικών ρύπων αλλά προτίμησαν τις διάφορες φοροελαφρύνσεις και η πολιτική των επιδοτήσεων περιορίστηκε στην ανάπτυξη του δικτύου φόρτισης (δημόσιου και ιδιωτικού). Η Tesla κυριαρχεί για πολλά χρόνια στην αγορά αυτοκινήτου εκμεταλλευόμενη την έγκαιρη διάδοση της ηλεκτροκίνησης στην Νορβηγία, που της επέτρεψε να καθιερωθεί νωρίς σε μια εποχή που οι προτάσεις στην κατηγορία ήταν περιορισμένες. H Volkswagen έχει παραδοσιακά σημαντική παρουσία και η νέα γενιά των ηλεκτρικών μοντέλων της φίρμας συνεχίζει επάξια στον δρόμο που χάραξαν τα θρυλικά Beetle και Golf. Σήμερα n Νορβηγία έχει πληθυσμό 5.6 εκατομμύρια κατοίκους και ως τα τέλη του 2025 κυκλοφορούσαν 2.906.940 επιβατικά αυτοκίνητα και 522.113 ελαφρά επαγγελματικά οχήματα. Στις αρχές Δεκεμβρίου 2025 ανακοινώθηκε πως τα αμιγώς ηλεκτρικά κυκλοφορούντα αυτοκίνητα ξεπέρασαν σε αριθμό τα diesel, που ως τότε κατείχαν την πρωτιά. Το ποσοστό τους ήταν ουσιαστικά το ίδιο (31.78% έναντι 31.76%), όμως είχε γίνει το πρώτο βήμα. Βέβαια τα θερμικά αυτοκίνητα συνέχισαν να αποτελούν τα δύο τρίτα του στόλου, ενώ τα αμιγώς βενζινοκίνητα ήταν στο 23.9%. Το Oslo κατείχε τον μεγαλύτερο αριθμό κυκλοφορούντων ηλεκτρικών αυτοκινήτων, με ποσοστό 45.5%. Ο μεγαλύτερος αριθμός σε πετρελαιοκίνητα ήταν στο Finnmark, με ποσοστό 51.3%. Το 2025 ήταν μια εξαιρετική χρονιά για την αγορά αυτοκινήτου, με συνολικά 179.550 πωλήσεις και επιπλέον 7.945 μεταχειρισμένα εισαγωγής (τα 5.409 μηδενικών ρύπων).
