15 Οκτωβρίου 1960: Tο τραμ το τελευταίο.

 

Σάββατο 15 Οκτωβρίου 1960. Το δημοσίευμα της εφημερίδας "Ελευθερία", αποχαιρετάει το τραμ της πρωτεύουσας. Η αρχή για την απομάκρυνση των τραμ από τoυς δρόμους της Αθήνας είχε γίνει το 1953, όταν την θέση τους πήραν τα τρόλλεϋ στην γραμμά Αμπελοκήπων-Πατησίων. Η ιστορία είναι γνωστή και έχουν γραφτεί πολλά τα τελευταία χρόνια, όμως αν κρίνουμε από δημοσιεύματα εποχής, οι Αθηναίοι έβλεπαν με καλό μάτι την απαλλαγή τους από τα τραμ. Είναι γνωστό πως ο άνθρωπος που έκανε το πρώτο βήμα προς αυτή την κατεύθυνση ήταν ο Κωνσταντίνος Καραμανλής, ως υπουργός Δημοσίων Έργων εκείνη την περίοδο. Όμως οι απόψεις περί καταργήσεως του τροχιόδρομου υπήρχαν αρκετά χρόνια πριν. Το παρακάτω δημοσίευμα προέρχεται από την εφημερίδα "Ακρόπολις", και είναι από τις 5 Ιουνίου 1938. 

 

Aφορμή για την κίνηση του Καραμανλή στάθηκε η κόντρα με την Ηλεκτρική Εταιρεία Μεταφορών (Η.Ε.Μ), γνωστή και ως "ΠΑΟΥΕΡ" (Power). Πριν ο Καραμανλής διατάξει την αφαίρεση των σιδηροτροχιών στην Πατησίων, στις 17 Νοεμβρίου 1953,  είχε κάνει ανάλογες ανακοινώσεις ο προκάτοχός του Ναπολέων Ζέρβας, το καλοκαίρι του 1951 (κυβέρνηση Σοφοκλή Βενιζέλου). Το οριστικό τέλος των τραμ στην Αθήνα ήρθε 35 χρόνια μετά την αρχική σύμβαση της 17ης Οκτωβρίου 1925 με την αγγλική Power, "περί προμηθείας ηλεκτρισμού και μεταφορών". 

Η κυρίαρχη τάση ήταν ο εκσυγχρονισμός των συγκοινωνινών με λεωφορεία και τρόλεϋ, άποψη που εξέφραζε μεγάλο μέρος του ημερήσιου Τύπου. Το παρακάτω απόσπασμα είναι από την εφημερίδα "Ελευθερία", στις 2 Σεπτεμβρίου 1948 (στήλη "Η ζωή της πόλεως"). 

B.A

 Αρχείο  © Hellenic Motor History (2022)

Η μέρα που τρελάθηκαν τα φανάρια στο κέντρο της Αθήνας

 

Ένα παλιό διαφημιστικό σλόγκαν έλεγε "Η τεχνική Siemens εγγυάται" και αφορούσε τις οικιακές συσκευές της γνωστής γερμανικής εταιρείας. Η Siemens εκτός από οικιακές συσκευές είχε αναλάβει την απαραίτητη υποδομή ελέγχου για την σηματοδότηση στην Αττική. Παρά την εμπειρία που διέθετε και στον συγκεκριμένο τομέα, φαίνεται ότι τελικά δεν μπορούσε να "εγγυηθεί" 100% για την ομαλή ρύθμιση της κυκλοφορίας. 

Το πρωί της Δευτέρας 2 Δεκεμβρίου 1985, πάνω από 400 φωτεινοί σηματοδότες στην Αθήνα άρχισαν να δείχνουν όλες τις ενδείξεις ταυτόχρονα (κόκκινο, πράσινο και πορτοκαλί), με αποτέλεσμα να επικρατήσει κυκλοφοριακό κομφούζιο στο κέντρο της πόλης. Το απίστευτο μποτιλιάρισμα οδήγησε σε κορναρίσματα, βρισιές, χειρονομίες και... σφήνες. Αιτία ήταν ένα "μικρό" λάθος των τεχνικών της Siemens στον χειρισμό των ηλεκτρονικών υπολογιστών στο Κέντρο Σηματοδότησης του υπουργείου Χωροταξίας, Περιβάλλοντος και Δημοσίων Έργων. Την προηγούμενη Παρασκευή ο ένας από τους δύο υπολογιστές ελέγχου, είχε αντικασταθεί με εφεδρικό λόγω βλάβης. Μόλις επιδιορθώθηκε το πρόβλημα, ήρθε η ώρα να τεθεί ξανά σε λειτουργία ο κανονικός υπολογιστής. Για να γίνει ομαλά η μετάβαση, έπρεπε αυτό να συμβεί παράλληλα με τους άλλους δύο, δηλαδή τον κανονικό που ήταν ήδη σε λειτουργία και τον εφεδρικό. Αντί για αυτό, πέρασαν το πρόγραμμα κατευθείαν στον δεύτερο κανονικό υπολογιστή με αποτέλεσμα το σύστημα να δίνει λάθος εντολές. Το λάθος έγινε σχεδόν αμέσως αντιληπτό και σε ελάχιστο χρόνο το πρόβλημα αντιμετωπίστηκε. Όμως ο χρόνος αυτός ήταν αρκετός για να φέρει το χάος στο κέντρο της Αθήνας, για περίπου μισή ώρα. Το κέντρο Σηματοδότησης βρισκόταν στον δεύτερο όροφο του κτιρίου του ΟΤΕ, στην οδό Πατησίων. 

B.A

  © Hellenic Motor History (2022)

Παλιές φωτογραφίες από τα τρόλεϋ της Αθήνας

 

Η ιδέα για την εξυπηρέτηση των αστικών συγκοινωνιών στην πρωτεύουσα με ηλεκτρικά λεωφορεία (τρόλεϋ), μας πάει πίσω στην δεκαετία του '30. Εκείνη την εποχή είχε αρχίσει να καλλιεργείται η άποψη πως τα τρόλλεϋ ήταν η ιδανική λύση για την αντικατάσταση των τραμ. Πριν από τον πόλεμο, αλλά και τα πρώτα μεταπολεμικά χρόνια, αρκετές εφημερίδες έγραφαν πως η Αθήνα έπρεπε να απαλλαγεί από τον θόρυβο και τους κραδασμούς των τραμ και την θέση τους να πάρουν λεωφορεία και τρόλλεϋ. Φαίνεται πως με την άποψη αυτή συμφωνούσε και μεγάλη μερίδα των κατοίκων της πρωτεύουσας. 

Αν και τα πρώτα τρόλεϋ ήταν τα ιταλικά Fiat του 1939 για την περιοχή του Πειραιά, τα οποία λόγω του πολέμου και της κατοχής τέθηκαν σε κυκλοφορία μετά την απελευθέρωση, ήταν το 1953 όταν ο υπουργός Δημοσίων Έργων Κωνσταντίνος Καραμανλής, αποφάσισε να ξηλώσει τις γραμμές του τραμ στην Αθήνα και να καθιερώσει τα τρόλλεϋ ως το νέο μέσο μαζικής μεταφοράς. Συζητήσεις σχετικά με αυτό το θέμα είχαν υπάρξει και νωρίτερα, όπως για παράδειγμα το 1950 επί κυβέρνησης Σοφοκλή Βενιζέλου. Το "ξήλωμα" του τραμ στα τέλη του 1953,  ήταν αποτέλεσμα της κόντρας μεταξύ της κυβέρνησης Παπάγου και της εταιρείας εκμετάλλευσης της "Πάουερ". Η κίνηση αυτή κρίθηκε θετικά ακόμα και από τον αντιπολιτευόμενο Τύπο. Εκείνη την εποχή είχαν ήδη παραλειφθεί τα τρόλεϋ ιταλικής κατασκευής και ήταν γνωστό μήνες πριν ότι θα αντικαταστήσουν τα τραμ στην γραμμή Αμπελοκήπων-Πατησίων (Νο 3). Ο αντίκτυπος ήταν τέτοιος, ώστε στις 23 Ιουλίου 1953 ανέβηκε στο Θέατρο Βέμπο η επιθεώρηση με τίτλο "Τρόλεϋ-Μπας". 

Στις 24 Μαΐου 1976 υπογράφηκε σύμβαση μεταξύ της ελληνικής κυβέρνησης και της σοβιετικής "Energomachexport" για την προμήθεια 124 νέων τρόλεϋ. Η παράδοση των οχημάτων θα γινόταν σταδιακά. Tα τρόλεϋ αυτά, τύπου ZIU - 9V, τέθηκαν σε κυκλοφορία στις 7 Ιουλίου 1977, μετά την παραλλαβή των πέντε πρώτων μονάδων. Την τελετή δρομολόγησης έκανε ο υπουργός Συγκοινωνιών κ. Γεώργιος Βογιατζής. 

Σύνταγμα 1985 (photo by David Pirmann)

Αθήνα 1974 (photo by Eddie Girdner)

Λεωφ. Βασ. Αμαλίας 1979 (photo by Roger Goodrum)

Τρόλεϋ παλαιού και νέου τύπου στο Κουκάκι, στις αρχές της δεκαετίας του '80. 

(photo by Alessandro Albe')

Πατησίων 1979 (photo by John C. Benson)

Σταδίου, Ιούλιος 1995 (Mega Anorak archive)

Πύλη Αδριανού 1985 (photo by David Pirmann)

Οδός Δημητρακοπούλου, Κουκάκι, 1997 (photo by Kim Lovenskjold)

Σύνταγμα 1981 (photo by Aled Betts)

Πετράλωνα, αρχές δεκαετίας '80 (photo by Alessandro Albe')

B.A

  © Hellenic Motor History (2021)

Mε πληροφορίες από την εφημερίδα "Εμπρός" & "Ριζοσπάστης".

1957: Τροχοφόρα επί της Πλατείας Συντάγματος.

Φωτορεπορτάζ της εφημερίδας "Το Βήμα", στις 7 Μαΐου 1957.

Οι εργασίες διαρρυθμίσεως της Πλατείας Συντάγματος αφορούσαν την αύξηση στο πλάτος του οδοστρώματος κατά 15 περίπου μέτρα, προς διευκόλυνση της κυκλοφορίας των οχημάτων μεταξύ των οδών Σταδίου και Φιλελλήνων. 

Αυτό έγινε εφικτό με την μείωση στην συνολική επιφάνεια της πλατείας. 

Κατά την έναρξη των εργασιών, επετράπη στα οχήματα να διέρχονται μέσω της πλατείας, δημιουργώντας ένα πρωτόγνωρο θέαμα. 

Στις φωτογραφίες που ακολουθούν, φαίνεται η μορφή της πλατείας πριν την διαπλάτυνση του οδοστρώματος, την δεκαετία του '50, και μετά την διαπλάτυνση, αρκετά χρόνια αργότερα.

B.A

Aρχείο © Hellenic Motor History (2019)

1936: Από το Βερολίνο στην Ελλάδα με Opel Olympia.

To 1936 την διοργάνωση των Ολυμπιακών Αγώνων είχε αναλάβει το Βερολίνο. Την προηγούμενη χρονιά η Opel είχε παρουσιάσει το μοντέλο Olympia. 
Για διαφημιστικούς  λόγους, τον Ιούνιο του 1936 δύο Opel Olympia ξεκίνησαν από το Βερολίνο με προορισμό την Ελλάδα. Συγκεκριμένα,τα αυτοκίνητα θα έφταναν έως την Ολυμπία όπου θα γινόταν η Αφή της Ολυμπιακής Φλόγας. Ήταν η πρώτη φορά στους σύγχρονους Ολυμπιακούς Αγώνες που έγινε τέτοια τελετή. Έκτοτε καθιερώθηκε, μαζί με την Ολυμπιακή Λαμπαδηδρομία. Κατόπιν τα δύο 
αυτοκίνητα συνόδεψαν την Ολυμπιακή Φλόγα πίσω στο Βερολίνο. Το οδοιπορικό κάλυψε φωτογραφικά ο Alfred Tritschler, συνεταίρος στο φωτογραφικό πρακτορείο Dr. Med. Paul Wolff & Alfred Tritschler. Oι φωτογραφίες του έκαναν την εμφάνισή τους στα τέλη του 1936, στο ταξιδιωτικό ημερολόγιο της Opel με τίτλο "Greece in the car experienced".

Το Opel Olympia στην Αθήνα, με φόντο τον Ιερό Βράχο της Ακροπόλεως.

Β.Α

Photos by Alfred Tritschler & Paul Wolff, 1936 (Greece by car)

Source: cocosse-journal.org & Gettyimages/ullstein bild

Η κυρία και η Chevrolet

Μια ηλικιωμένη κυρία ποζάρει μπροστά σε μια Chevrolet, τον Ιούνιο του 1956. 
Στο βάθος διακρίνεται το άγαλμα του δισκοβόλου, απέναντι από το Παναθηναϊκό Στάδιο. 
Το αμερικάνικο αυτοκίνητο έχει αριθμό κυκλοφορίας "13" και είχε ταξινομηθεί καινούργιο τον Απρίλιο της ίδιας χρονιάς, βάσει του νέου συστήματος αρίθμησης που μόλις είχε ξεκινήσει. Ανήκε στην κατηγορία των 25 φορ. ίππων, άρα κάτω από το καπό βρισκόταν ο "μικρός" 6κύλινδρος κινητήρας των 3.500 κυβ. εκατοστών. Ήταν δημόσιας χρήσης επιβατικό, ένα από τα πολλά Chevrolet ταξί που κυκλοφορούσαν εκείνη την εποχή. 

Β.Α

Αρχείο: Hellenic Motor History

Αστικά... ΡΕΟ

Ένας τρόπος να αντιμετωπίσουν οι διάφορες κυβερνήσεις την έλλειψη αστικών λεωφορείων, ήταν τα στρατιωτικά οχήματα ώστε να "εξυπηρετηθεί" το επιβατικό κοινό. 

Όπως αυτό της φωτογραφίας κατά τη διάρκεια κινητοποιήσεων των εργαζομένων των ΕΑΣ και ΗΛΠΑΠ, τον Απρίλιο του 1983. 

Το συγκεκριμένο ΡΕΟ εκτελούσε το δρομολόγιο Κολιάτσου-Παγκράτι, όπως γράφει η χειρόγραφη ταμπέλα στο τζάμι και εικονίζεται επί της Λεωφόρου Βασ. Αμαλίας. 

B.A

Aρχείο © Hellenic Motor History

Τα νέα λεωφορεία Ikarus στους δρόμους της Αθήνας, 1978

Φωτορεπορτάζ για τα νέα λεωφορεία μάρκας Ikarus, στις 2 Σεπτεμβρίου 1978, από την εφημερίδα "Το Βήμα".

B.A

Hellenic Motor History

Άνθρωποι και οχήματα στην Ελλάδα του χτες.

Ρόδος 1975. Εργασίες σε φορτηγό μάρκας Mercedes  [photo by Chaim Revier]

Aίγινα 1977. Ο αμαξάς. [photo by Reinhard Clasen]

Στρατιωτικό όχημα κατά τη διάρκεια παρέλασης στο Νευροκόπι, το 1956.

Χανιά 1954. Άνδρας ποζάρει δίπλα σε αμερικάνικο αυτοκίνητο, μάρκας Pontiac.

Χαμογελαστός νεαρός πάνω σε Vespa. Ανάβυσσος (Αττική) δεκαετία '50.

Αθήνα  καλοκαίρι 1977. Κόσμος σε τρόλλευ υπομένει την κίνηση του κέντρου. 

[photo by Paul Gabel]

Ρόδος 1964. Ανάμνηση από διακοπές , πάνω στο σκούτερ.  

Eλλάδα, δεκαετία '50 (άγνωστη τοποθεσία). Οικογενειακή φωτογραφία με το αυτοκίνητο. 

Τρίπολη , Πλατεία Αγίου Βασιλείου, δεκαετία του '50. Οι αμαξάδες με τα μόνιππα περιμένουν πελάτη, ενώ στο βάθος φαίνονται αμερικάνικα ταξί.

Aθήνα, Ομόνοια, 1949. Κόσμος έχει συγκεντρωθεί με αφορμή τη παρουσίαση τρακτέρ της Ford. Διακρίνεται, μεταξύ άλλων, το φαρμακείο του Μπακάκου.

Λάρισα, δεκαετία του '20. Άνδρες του Πυροσβεστικού Σώματος, ποζάρουν με όχημα της υπηρεσίας.

Αποβίβαση τουριστών από λεωφορεία,στο λιμάνι της Πάρου, το 1987. 

[photo by Jean-Pierre Menicucci]

Β.Α

Αρχείο: Hellenic Motor History

Πιάτσα ταξί στην Αθήνα του '50

Πιάτσα ταξί στη πλατεία Κλαυθμώνος. Ένα προπολεμικό σαραβαλάκι ανάμεσα σε δύο καινούργια αμερικάνικα "αεροδυναμικά". Μπροστά του, μια Oldsmobile που γυαλίζει στον ήλιο ενώ ο οδηγός της ποζάρει με άνεση μέσα σε αυτή. Το πιθανότερο είναι, πως σύντομα το μάχιμο παλιομοδίτικο ταξί θα έδινε και αυτό τη θέση του σε ένα καινούργιο. Όπως τη θέση του έδωσε αργότερα το εικονιζόμενο κτίριο στο βάθος, σε ένα νέο πολυώροφο. Η φωτογραφία πρέπει να είναι γύρω στo 1953 με αρχές του 1954. 

Β.Α

Αρχείο: Hellenic Motor History

Ταξίδι στο χρόνο με μια Mercedes

Περισσότερο από μισός αιώνας χωρίζει αυτές τις δύο φωτογραφίες. 

Η πρώτη, εικονίζει μια παλιά Mercedes στην Αθήνα του σήμερα. Η δεύτερη, μια καινούργια Mercedes στην Αθήνα του χτες. 

Η κόκκινη-μαύρη "170", γνωστή φιγούρα στην οδό Ερμού, αποτελεί σήμερα ένα κλασικό αυτοκίνητο. H καριέρα της είχε ξεκινήσει πριν τον πόλεμο και η γερμανική εταιρία συνέχισε τη παραγωγή της και μεταπολεμικά, έως το 1953.

H μπλε σκούρα Mercedes τύπου "Ponton", βρίσκεται έξω από ένα σπίτι στη Κηφισιά. γύρω στο 1953-1954. Eκείνη την εποχή αποτελούσε κυριολεκτικά το "τελευταίο μοντέλο", εφόσον είχε μόλις παρουσιαστεί στην αγορά. Ήταν το πρώτο πραγματικά καινούργιο αυτοκίνητο της Mercedes μετά τον πόλεμο και αντικατέστησε την "170". 

Η συγκεκριμένη ανήκε σε κάποιο μέλος ξένης αποστολής (των ΗΠΑ), όπως μαρτυρούν οι πινακίδες .

(photo #1: Athens 2009, Robert Wallace)

(photo #2: Kifissia ca. 1953/54, Avery Clark)

B.A

Hellenic Motor History

Η ιστορία μιας Pontiac στην Ελλάδα

Σε μια σκηνή της ελληνικής ταινίας "Λάθος στον έρωτα" εμφανίζεται ένα αστραφτερό αμερικάνικο ταξί. Η ταινία είναι παραγωγής της "Αδελφοί Κυριακόπουλοι" και έκανε πρεμιέρα στις 9 Οκτωβρίου 1961. Το ταξί είναι μια Pontiac, μοντέλο του 1960, με αριθμό κυκλοφορίας 85199. Πρόκειται για το "Parisienne", με 6κύλινδρο μοτέρ, Καναδικής κατασκευής. Εώς τα τέλη του 1961, έτος που προβλήθηκε η ταινία, κυκλοφορούσαν στη χώρα μας περί τις 390 Pontiac*, οι περισσότερες δημόσιας χρήσης (ταξί & αγοραία). Η συγκεκριμένη κυκλοφορούσε έως τα μέσα της δεκαετίας του '70, εφόσον εντοπίζεται σε φωτογραφία του 1975, με τον οδηγό της, σε δρόμο του Ψυχικού. Μέσα σε 15 χρόνια, έχει μετατραπεί από το καλογυαλισμένο, λαμπερό αυτοκίνητο της ταινίας, σε ένα εμφανώς ταλαιπωρημένο και ελλειπώς συντηρημένο αμάξι , που σε τίποτα δεν θυμίζει το ένδοξο παρελθόν. Η πινακίδα κυκλοφορίας εξακολουθεί να είναι η ίδια (85199). Άγνωστος ο αρχικός χρωματισμός, όμως φαίνεται ότι έχει εν τω μεταξύ αλλάξει στο γνωστό υποχρεωτικό γκρι, ενώ έχει προστεθεί και το καπέλο του Taxi, επίσης υποχρεωτικό από το 1962. 

Οδηγός της Pontiac στη ταινία, ήταν ο Παναγιώτης Καπάνταης. Ο οδηγός που ποζάρει δίπλα στη Pontiac το 1975, ο Ιωάννης Καπάνταης. Το αυτοκίνητο, βάσει του αριθμού κυκλοφορίας, είχε (κατά πάσα πιθανότητα) αγοραστεί καινούργιο στην Ελλάδα. Αποσύρθηκε το 1976, με πάνω από 1 εκατομμύριο χιλιόμετρα στο κοντέρ και με τέσσερις οδηγούς να έχουν βρεθεί πίσω από το τιμόνι της όλα αυτά τα χρόνια. 

(*στοιχεία ΕΛΣΤΑΤ)
Τις πληροφορίες για το αυτοκίνητο και τους ανθρώπους πίσω από αυτό, έδωσε ο Βασίλης Καπάνταης, μέλος της ομάδας Hellenic Motor History στο facebook. Η φωτογραφία του 1975 προέρχεται από το αρχείο του. Τον ευχαριστώ πολύ. 
Το screenshot είναι από τη ταινία "Λάθος στον έρωτα" και η ταυτοποίηση του ταξί έγινε από τον γράφοντα.

Β.Α

Hellenic Motor History

Triumph 2000 TC, 40 χρόνια μετά.

To 1976, η "ΗΝΙΟΧΟΣ Α.Ε" δημοσιεύει διαφημιστική καταχώρηση τουTriumph 2000 TC. Σε αυτή εικονίζεται το εν λόγω μοντέλο, με ελληνικές πινακίδες ΖΑ-3282, προφανώς από φωτογράφιση της αντιπροσωπείας. Το ίδιο αυτοκίνητο, εντοπίστηκε και φωτογραφήθηκε 40 χρόνια μετά, σε δρόμο της Αθήνας (περιοχή Αμπελοκήπων). Τις φωτογραφίες ανάρτησε στο flickr ο χρήστης xleo9x, τον Οκτώβριο του 2016. Το κόκκινοTriumph με αριθμό κυκλ. ΖΑ-3282, είχε μάλιστα και πωλητήριο.

B.A

Αρχείο Hellenic Motor History

Photos 2016: xleo9x

(ταυτοποίηση αυτοκινήτου: B.A)

Λίγο πριν την απόσυρση.

1990...
Ένα λευκό Peugeot 403 κάθεται παρκαρισμένο σε ένα δρόμο της Αθήνας. Έίναι ένα από τα πολλά Peugeot που κύλισαν τους τροχούς τους σε ελληνικούς δρόμους κατά τη δεκαετία του '60. Είναι επίσης ένα από τα πολλά αυτοκίνητα των 60s που εξακολουθούσαν να αποτελούν καθημερινό μέσο μετακίνησης στη χώρα μας. Πολύ γρήγορα το φαινόμενο αυτό θα αρχίσει να περιορίζεται σημαντικά. Ήδη το 1990 τα πρώτα καταλυτικά αυτοκίνητα με μειωμένη φορολογική επιβάρυνση, έχουν κάνει την εμφάνισή τους. Από 1/1/1991 θα υπάρξει νέα μείωση φόρων σε συνδυασμό με την απόσυρση των παλιών αυτοκινήτων. Η απόσυρση θα ισχύσει και το 1992, με αποτέλεσμα πολλά Ι.Χ σαν αυτό της φωτογραφίας να καταλήξουν παλιοσίδερα. Ήδη τον πρώτο χρόνο αποσύρθηκαν περί τα 140.000 παλιά αυτοκίνητα. Το μέτρο κρίθηκε απαραίτητο μετά τα αυξημένα επίπεδα ρύπων που σημειώθηκαν στη πρωτεύουσα στα τέλη της δεκαετίας του '80.
Έως το 1989 ο μέσος όρος ηλικίας του στόλου έφτανε τα 11.3 χρόνια. Στα τέλη εκείνης της χρονιάς κυκλοφορούσαν στη χώρα μας 1.605.181 επιβατικά αυτοκίνητα. Από αυτά, τα 119.300 ήταν της περιόδου 1965-1969 (1η άδεια), δηλ. ηλικίας 20-24 ετών. Επιπλέον κυκλοφορούσαν 432.982 επιβατικά της περιόδου 1970-1977 (12-19 ετων). Στα παραπάνω προσθέτουμε ακόμα 45.446 επιβατικά πρό του 1965, δηλ. άνω των 25 ετών. 

[στοιχεία: ΕΛΣΤΑΤ]

Photo by Wade Shaffer, Αθήνα 1990